Çarpık bacak (genu varum/genu valgum) deformitesi, dizlerin normal anatomik hizasından sapması sonucu oluşan estetik ve fonksiyonel bozukluklardır. Bu durum hem görünüm hem de yürüme mekaniği üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Cerrahi ve cerrahi dışı yöntemlerle düzeltilebilir.
Hafif açısal bozukluklarda, büyüme çağındaki bireylerde ortopedik ortez kullanımı ve egzersizlerle düzeltme sağlanabilir. Ancak erişkinlerde kalıcı deformitelerde cerrahi müdahale gerekebilir. Hangi yöntemin uygulanacağı açının derecesine ve kemik yapısına bağlıdır.
Osteotomi ameliyatı, çarpık bacak düzeltmesinde en sık kullanılan cerrahi yöntemdir. Bu işlemde, kemik kontrollü bir şekilde kesilerek uygun açıda yeniden hizalanır ve plak/vida sistemleri ile sabitlenir. Böylece yük dağılımı dengelenir ve diz sağlığı korunur.
Ameliyat sonrası iyileşme süreci 6–12 hafta arasında değişir. Fizik tedavi ile kas gücü ve eklem hareket açıklığı desteklenir. Başarılı bir cerrahi sonrası bacaklarda simetri sağlanır, yürüme düzelir ve estetik görünüm belirgin şekilde iyileşir.
Ayrıca uygun hastalarda yağ Greftleri ile baldır bölgesinin yağ enjeksiyonları yapılarak estetik bir düzeltme sağlanabilir.
|
Bilmeniz Gerekenler |
Bilgi |
|
Tanım |
Çarpık bacak (genu varum/genu valgum), diz ve bacak ekseninde meydana gelen eğrilikler nedeniyle oluşan estetik ve/veya fonksiyonel bozukluklardır. Cerrahi veya cerrahisiz yöntemlerle düzeltilebilir. |
|
Amacı |
Bacak eksenini düzeltmek, simetrik ve estetik bir görünüm elde etmek, diz eklemi üzerindeki yük dağılımını normalize ederek ilerleyici eklem hasarını önlemek. |
|
Deformite Tipleri |
Genu varum (parantez bacak – dizler açık, ayak bilekleri bitişik), genu valgum (X bacak – dizler bitişik, ayak bilekleri açık). |
|
Uygulama Yöntemleri |
Estetik amaçlı: Fibröz doku serbestleştirme, bacak iç/dışına dolgu (yağ enjeksiyonu, protez).Ortopedik/kemik düzeltici amaçlı: Yüksek tibial osteotomi (kemik kesilerek düzeltme), internal eksternal fiksatör sistemleri (örneğin Ilizarov). |
|
Anestezi Türü |
Cerrahi işlemlerde genel veya spinal anestezi; dolgu uygulamalarında lokal anestezi. |
|
Operasyon Süresi |
İşleme göre değişir: Yağ enjeksiyonu 30–60 dakika, osteotomi/fiksatör ile düzeltme 2–4 saat sürebilir. |
|
İyileşme Süreci |
Dolgu uygulamalarında 1–2 gün içinde normal yaşama dönüş mümkündür. Osteotomi gibi kemik düzeltmelerinde 6–12 hafta kadar süren kemik iyileşmesi ve atel/korse kullanımı gerekebilir. |
|
Risk ve Komplikasyonlar |
Enfeksiyon, asimetri, dolgunun emilmesi, implant sorunları, damar-sinir yaralanması, yetersiz düzeltme, osteotomi sonrası kaynamama veya geç kaynama. |
|
Kalıcılık Süresi |
Cerrahi düzeltmeler kalıcıdır. Yağ enjeksiyonlarının bir kısmı zamanla emilebilir; protez uygulamaları uzun ömürlüdür ancak izleme gerekebilir. |
|
Uygunluk Kriterleri |
Bacak eksen eğriliği estetik veya fonksiyonel sorun oluşturan, iskelet gelişimini tamamlamış, genel sağlık durumu iyi bireyler. |
|
Öncesi Hazırlık |
Klinik muayene, bacak röntgeni ve eksen analizi, yürüme değerlendirmesi, deformitenin derecesine göre cerrahi planlama, kan testleri. |
|
Sonrası Bakım |
Cerrahi sonrası istirahat, fizik tedavi, yürüyüş desteği (koltuk değneği vs.), yara bakımı, dolgu sonrası ödem takibi ve baskı giysisi önerileri. |
|
Alternatif Uygulamalar |
Bacak kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler (hafif deformitelerde destekleyicidir), dıştan uygulanan destek aparatları (çocuklarda veya gelişimsel dönemde), estetik görünüme yönelik giyimler; ancak kalıcı çözüm sağlamaz. |
|
Değerlendirme Süreci |
Deformitenin tipi ve derecesi, yaş, bacak uzunluğu, kilo, kemik yapısı, cilt elastikiyeti ve hasta beklentileri dikkate alınarak kişiye özel düzeltme yöntemi belirlenir. |
Prof. Dr. Serdar Nasır
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi Uzmanı
Tıp eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 1996’da, uzmanlık eğitimini 1996-2002 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda tamamladı.
2002-2009 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalıştı.
2009 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. 2011 yılında Doçent ünvanını aldı. 2019 yılında Profesör olan Dr. Nasır halen bu kadroda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.
Devamını GörüntüleÖzellikle genç kızlarda diz altından bacak kemiklerinin eğriliğine veya yumuşak doku noksanlığına bağlı olarak çarpık bacak şikayetleri olabilmektedir. Bu şikayetler aynı meme protezlerine benzer silikon protezlerle başarıyla düzeltilebilinmektedir. Bende hastalarımda bu metodu seyrekte olarak kullanmama rağmen daha sıklıkta yağ enjeksiyonlarını kullanmaktayım. Yağ enjeksiyonu ile bu çarpık kısmı ortadan kaldıran düzeltici dolgular yapılarak aynı slikon protezlerdeki sonuç elde edilmektedir.
- Bazı hastalara 2 veya 3 seans yağ enjeksiyonu gerekmesi bu tekniğin dezavantajı olmasına rağmen kişinin kendi yağından bu estetik girişimin yapılması slikon protez gibi yabancı cismin ömür boyu vücutta taşınma riskine göre tarafımca kabul edilebilir bir yöntemdir.
- Ayrıca bu bacak bölgesi travmaya oldukça açıktır ve bilimsel olarak meme protezi için kullanılan slikon protezlere göre bu bölgeye konan bu protezlerin vücuttan dışarı çıkması ve enfeksiyon riski daha yüksektir.
Silikon Bacak Protez Kullanılması
Çarpık bacakta ilk tercihim yağ enjeksiyonu olmasına rağmen doğuştan gelen ciddi back deformitelerinde, travma sonrası oluşan ciddi şekil bozukluklarında veya hastanın yağ enjeksiyonunu kabul etmeyip özellikle slikon protez isteyenlerde kullanmaktayım. Burada bacak arka yüzüne yapılan küçük bir kesi ile protezler kas zarı altına yerleştirilmektedir.
