Yanık Tedavisi ve Yanık Skar Revizyonu

Yanık tedavisi, ciltte ısı, kimyasal madde, elektrik veya radyasyon etkisiyle oluşan doku hasarlarının iyileştirilmesini hedefler. Tedavi süreci yanığın derecesine göre planlanır; hafif yüzeysel yanıklar konservatif yöntemlerle iyileştirilirken, derin yanıklarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Ağır yanıklarda doku kaybını önlemek amacıyla erken dönemde ölü dokular temizlenir ve deri greftleri uygulanır. Enfeksiyon kontrolü, sıvı tedavisi ve yara bakımı tedavinin temelini oluşturur. Fonksiyon kaybını önlemek için fizik tedavi süreci de önemlidir.

Yanık skar revizyonu, iyileşme sürecinde oluşan iz ve şekil bozukluklarını düzeltmek için uygulanan cerrahi ve medikal işlemleri kapsar. Skar dokusu nedeniyle oluşan çekintiler, renk düzensizlikleri ve kabarıklıklar cerrahi olarak çıkarılabilir veya lazer ve dolgu yöntemleriyle yumuşatılabilir.

Revizyon süreci yanığın yerleşimine, derinliğine ve hastanın cilt yapısına bağlı olarak değişir. Gerekirse cilt altı dokulara yönelik yeniden yapılandırma işlemleri yapılabilir. Tedavi sonrası estetik görünüm iyileştirilir, işlevsel sınırlamalar azaltılır ve yaşam kalitesi artırılır.

Bilmeniz Gerekenler	Bilgi
Tanım	Yanık tedavisi, termal, kimyasal, elektriksel veya radyasyon kaynaklı deri ve deri altı dokularında meydana gelen hasarın tedavisini; yanık skar revizyonu ise iyileşmiş yanık sonrası oluşan estetik ve fonksiyonel bozuklukların cerrahi olarak düzeltilmesini kapsar.
Amacı	Akut yanıkta yaşamı tehdit eden etkileri önlemek, enfeksiyonu kontrol altına almak ve iyileşmeyi desteklemek; iyileşmiş yanıklarda ise izleri düzeltmek, hareket kısıtlılıklarını gidermek ve estetik görünümü iyileştirmek.
Uygulama Türleri	Akut dönemde konservatif yara tedavisi, greftleme (deri nakli), lokal veya serbest flep uygulamaları; geç dönemde skar eksizyonu, Z-plasti, kontraktür açılması, doku genişletme, lazer tedavileri.
Anestezi Türü	Yüzeysel işlemlerde lokal anestezi; cerrahi revizyonlarda ve geniş yanıklarda genel anestezi tercih edilir.
Operasyon Süresi	Uygulamanın kapsamına göre 30 dakikadan 6 saate kadar değişebilir.
İyileşme Süreci	Yüzeysel tedavilerde 1–2 hafta; greft ve flep uygulamalarında 3–6 hafta; skar revizyonlarında ise tam iyileşme süreci 2–3 ayı bulabilir.
Risk ve Komplikasyonlar	Enfeksiyon, greft/flep tutmama, skar hipertrofisi, keloid oluşumu, renk ve doku uyumsuzluğu, ek skar gelişimi, hareket kısıtlılığı.
Kalıcılık Süresi	Başarılı tedavi ve cerrahi sonrası sonuçlar uzun sürelidir; ancak bazı durumlarda tekrarlayan cerrahilere gerek duyulabilir.
Uygunluk Kriterleri	2. ve 3. derece yanığı olan hastalar, hareket kısıtlılığı gelişmiş skarları olan bireyler, estetik açıdan rahatsızlık duyan ancak genel sağlık durumu iyi olan hastalar.
Öncesi Hazırlık	Yanığın derecesi ve yaygınlığının belirlenmesi, yara değerlendirmesi, kan testleri, enfeksiyon kontrolü, gerekirse görüntüleme ve multidisipliner yaklaşım.
Sonrası Bakım	Yara bakımı, nemlendirici ve silikon bazlı ürünlerin kullanımı, bası giysisi uygulanması, fizik tedavi ve rehabilitasyon, güneşten korunma.
Alternatif Uygulamalar	Medikal skar kremleri, silikon tabakalar, lazerle skar düzeltme, steroid enjeksiyonları, PRP gibi destekleyici yöntemler (cerrahiye alternatif olmasa da destek sağlar).
Değerlendirme Süreci	Yanık izi derinliği, yerleşimi, cilt kalitesi, fonksiyonel etkileri ve hastanın beklentileri değerlendirilerek kişiye özel tedavi veya cerrahi planlama yapılır.

Prof. Dr. Serdar Nasır
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi Uzmanı

Tıp eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 1996’da, uzmanlık eğitimini 1996-2002 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda tamamladı.

2002-2009 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalıştı.

2009 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. 2011 yılında Doçent ünvanını aldı. 2019 yılında Profesör olan Dr. Nasır halen bu kadroda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.

Devamını Görüntüle

Yazı İçeriği

Sıkça Sorulan Sorular

Yanık tedavisi hangi faktörlere göre planlanır?

Yanık tedavisi; yanığın derecesi (1., 2. veya 3. derece), vücutta kapladığı alan, bulunduğu bölge (yüz, el, genital bölge gibi), hastanın yaşı ve genel sağlık durumu dikkate alınarak planlanır. Özellikle fonksiyonel ve estetik açıdan hassas bölgelerde daha detaylı ve özenli bir yaklaşım gerekir.

Derin yanıklarda doku onarımı nasıl yapılır?

3. derece (tam kat) yanıklarda cilt kendini yenileyemez. Bu nedenle ölü dokular cerrahi olarak temizlenir (debridman) ve yaranın kapatılması için cilt grefti, lokal veya serbest flep gibi rekonstrüktif cerrahi yöntemler uygulanır.

Yanık izi (skar) nedir ve nasıl oluşur?

Yanık sonrası iyileşme sürecinde kollajen üretimi artar. Bu üretim kontrolsüz olursa hipertrofik skar veya keloid gibi kalın, kabarık ve sert izler oluşabilir. İzlerin yapısı, yanığın derinliği ve kişinin genetik yatkınlığına bağlıdır.

Yanık skarları zamanla kendiliğinden düzelir mi?

Yüzeysel ve hafif yanık izleri zamanla solabilir. Ancak derin yanıklara bağlı skarlar genellikle kalıcıdır ve estetik sorunların yanı sıra hareket kısıtlılığına da yol açabilir.

Yanık skar revizyonu hangi yöntemlerle yapılır?

Skar revizyonunda cerrahi düzeltme, cilt grefti, flep cerrahisi, lazer tedavileri, silikon tabakalar, kortizon enjeksiyonları ve PRP gibi yöntemler kullanılabilir. Tedavi seçimi skarın yapısına ve hastanın ihtiyacına göre belirlenir.

Yüz ve elde oluşan yanıklarda özel yaklaşımlar var mı?

Evet. Yüz ve el yanıklarında hem estetik hem de fonksiyon korunması çok önemlidir. Mikrocerrahi teknikler, ince cilt greftleri ve kişiye özel rehabilitasyon programlarıyla göz, ağız ve parmak fonksiyonları korunmaya çalışılır.

Yanık sonrası cilt renginde düzensizlik nasıl düzeltilir?

Lazer uygulamaları, medikal cilt bakım ürünleri ve bazı durumlarda kamuflaj (medikal makyaj) teknikleri ile cilt rengi düzensizlikleri azaltılabilir. Tedavi süreci kişiye özel planlanır.

Yanık sonrası fiziksel kısıtlılık nasıl giderilir?

Skar dokusuna bağlı eklem ve kas hareket kısıtlılıklarında cerrahi gevşetme, deri transferi ve yoğun fizik tedavi uygulanır. Amaç, eklem hareket açıklığını ve fonksiyonu yeniden kazandırmaktır.

Yanık izlerinde psikolojik destek gerekli midir?

Evet. Özellikle yüz ve görünür bölgelerdeki yanık izleri, beden algısı bozukluğu, özgüven kaybı ve sosyal çekilmeye yol açabilir. Psikolojik destek ve danışmanlık, tedavinin önemli bir parçasıdır.

Yanık skar tedavisinde sonuçlar ne kadar sürede görülür?

Uygulanan yönteme göre değişir. Cerrahi işlemler sonrası iyileşme haftalar içinde görülürken, lazer ve enjeksiyon gibi tedavilerde sonuçların belirginleşmesi birkaç ay sürebilir. Sabır ve düzenli takip bu süreçte çok önemlidir.