Cilt kanseri çıkarımı, malign cilt lezyonlarının tamamen alınarak sağlıklı sınırlarla birlikte çıkarılmasını amaçlayan cerrahi bir işlemdir. Erken teşhis edilen bazal hücreli, skuamöz hücreli ve melanom gibi cilt kanserlerinde eksizyon cerrahisi en etkili tedavi yöntemidir.
Tümör çıkarımı sonrası oluşan doku kaybı, estetik ve fonksiyonel kayıpları önlemek adına flep veya deri grefti ile onarılır. Küçük lezyonlar doğrudan kapatılabilirken, büyük eksizyon alanlarında lokal flepler veya serbest doku transferleri tercih edilir.
Flep cerrahisi, yakındaki sağlıklı doku ve damar yapılarının kullanılmasıyla yapılan ileri bir rekonstrüksiyon tekniğidir. Bu yöntem, özellikle yüz, burun, kulak ve dudak gibi estetik açıdan önemli bölgelerde doğal görünümün korunmasını sağlar.
Cilt kanseri ameliyatlarında, gerekli görülen durumlarda bölgesel lenf bezlerinin çıkarılması gerekebilir. Bu sayede hem ilgili bölgeye metastaz olup olmadığı değerlendirilir hem de tümör yükü azaltılmış olur.
Cerrahi öncesinde görüntüleme yöntemleriyle lenf bezlerinde metastaz şüphesi saptanırsa, o bölgedeki tüm lenf bezleri cerrahi olarak çıkarılır. Ancak görüntüleme ile metastaz saptanmayan hastalarda, tüm lenf bezlerinin çıkarılması yerine sentinel lenf nodu biyopsisi uygulanır. Bu işlemde, kanserin ilk yayılım gösterebileceği birkaç lenf bezi çıkarılır.
Çıkarılan sentinel lenf nodları temiz (negatif) ise ek bir cerrahi girişime gerek kalmaz. Eğer metastaz saptanırsa, kalan tüm bölgesel lenf bezleri cerrahi olarak çıkarılır.
|
Bilmeniz Gerekenler |
Bilgi |
|
Tanım |
Cilt kanseri çıkarımı, ciltte oluşan malign (habis) lezyonların cerrahi olarak temizlenmesini; flep veya doku onarımları ise çıkarılan alandaki doku kaybının estetik ve fonksiyonel olarak onarılmasını kapsar. |
|
Amacı |
Tümörlü dokunun tamamen çıkarılması, kanserin yayılmasının önlenmesi, çıkarılan bölgenin kapatılmasıyla hem işlevsel hem de estetik bütünlüğün sağlanması. |
|
Uygulama Alanları |
Yüz (burun, dudak, göz çevresi, alın), kulak, boyun, el, gövde, bacak gibi cilt kanserinin görüldüğü tüm bölgeler. |
|
Kanser Tipleri |
Bazal hücreli karsinom (BCC), skuamöz hücreli karsinom (SCC), malign melanom; her biri farklı cerrahi sınırlara ve onarım ihtiyaçlarına sahiptir. |
|
Cerrahi Yöntemler |
Eksizyon (tümör çıkarımı), Mohs mikrocerrahisi (özellikle yüz bölgesinde), lokal flepler (yakındaki dokuyla kapama), deri grefti, serbest flep (gerektiğinde). |
|
Anestezi Türü |
Küçük lezyonlarda lokal anestezi, geniş lezyonlarda veya komplike onarımlarda genel anestezi tercih edilir. |
|
Operasyon Süresi |
İşlem kapsamına göre değişir; basit eksizyonlar 30–60 dakika, geniş onarımlar 2–6 saat sürebilir. |
|
İyileşme Süreci |
Dikişli bölgelerde 1–2 hafta; flep ve greft işlemlerinde 3–6 hafta sürebilir. Tam doku adaptasyonu ve estetik oturma birkaç ayı bulabilir. |
|
Risk ve Komplikasyonlar |
Enfeksiyon, kanama, yara açılması, greft/flep tutmama, iz kalması, asimetri, fonksiyonel kısıtlılık (özellikle yüz bölgesinde), rekürrens (nüks). |
|
Kalıcılık Süresi |
Tümör çıkarımı sonrası onarım kalıcıdır; ancak düzenli takip şarttır. Malign melanom gibi agresif tümörlerde ileri tedaviler gerekebilir. |
|
Uygunluk Kriterleri |
Cilt kanseri tanısı konmuş, lezyonun sınırları belirlenmiş, genel sağlık durumu cerrahiye uygun bireyler. |
|
Öncesi Hazırlık |
Patoloji tanısı, sınır değerlendirmesi (dermatoskopi, biyopsi), radyolojik incelemeler (gerekirse), kan testleri, onarım planlaması. |
|
Sonrası Bakım |
Yara bakımı, güneşten korunma, düzenli dermatolojik kontroller, rekürrens için takip, flep/greft alanında doku bütünlüğü izleme. |
|
Alternatif Uygulamalar |
Yüzeyel kanserlerde kriyoterapi, fotodinamik terapi, topikal ilaçlar (5-FU, imikimod); ileri tümörlerde radyoterapi, immünoterapi gibi sistemik yaklaşımlar (cerrahinin yerini tam almaz). |
|
Değerlendirme Süreci |
Tümör tipi, boyutu, lokalizasyonu, cilt kalitesi, estetik-fonksiyonel öncelikler ve hastanın genel durumu dikkate alınarak tümör temizliği ve doku onarımı birlikte planlanır. |
Prof. Dr. Serdar Nasır
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi Uzmanı
Tıp eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 1996’da, uzmanlık eğitimini 1996-2002 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda tamamladı.
2002-2009 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalıştı.
2009 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. 2011 yılında Doçent ünvanını aldı. 2019 yılında Profesör olan Dr. Nasır halen bu kadroda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.
Devamını GörüntüleSıkça Sorulan Sorular
Büyüyen, renk değiştiren, düzensiz sınırlara sahip veya kanayan lezyonlarda tanı doğrulandıktan sonra cerrahi çıkarım uygulanır. Özellikle erken evrede yapılan tam cerrahi çıkarım, hem iyileşme oranı hem de estetik sonuçlar açısından en etkili tedavi yöntemidir.
Cilt kanseri çıkarıldıktan sonra bölgede geniş bir doku kaybı oluşabilir. Bu boşluğu kapatmak, fonksiyonel yapıları korumak ve estetik bütünlüğü sağlamak amacıyla lokal flep, bölgesel flep veya serbest doku transferi gibi onarıcı yöntemler uygulanır.
Greft, bulunduğu bölgeden tamamen ayrılarak başka bir alana taşınan dokudur ve yeni bölgedeki damarlarla beslenir. Flep ise kendi damar yapısı korunarak taşınır; bu sayede doku canlılığı ve iyileşme başarısı daha yüksektir.
Yüz, burun veya dudak gibi görünür alanlarda onarım, estetik cerrahi prensiplerine uygun şekilde planlandığında doğal görünüme çok yakın sonuçlar elde edilebilir. Cilt rengi, doku uyumu ve simetri ön planda tutulur.
İz oluşumu kaçınılmazdır ancak kesi hatları genellikle doğal cilt çizgileri ve kıvrımlarına gizlenir. Zamanla izler solar ve belirsizleşir. Gerekli durumlarda iz düzeltme veya lazer tedavileri uygulanabilir.
Tekrarlama riski; tümörün tipi, evresi ve cerrahi sınırların temizliğine bağlıdır. Cerrahi sonrası düzenli dermatolojik ve onkolojik kontrollerle nüks riski erken dönemde saptanabilir ve azaltılabilir.
Açık kalan doku alanları enfeksiyon, kanama ve gecikmiş iyileşmeye yol açabilir. Ayrıca göz kapağı düşüklüğü, dudak çekilmesi veya hareket kısıtlılığı gibi estetik ve fonksiyonel bozukluklar ortaya çıkabilir.
İlk günlerde pansuman, antibiyotik kullanımı ve bölgenin korunması önemlidir. Şişlik ve morluklar görülebilir. Çoğu hastada iyileşme birkaç hafta içinde tamamlanır, bazı durumlarda destekleyici fizik tedavi önerilebilir.
Anatomik yapıya uygun, mikrocerrahi tekniklerle yapılan onarımlar mimik kaslarını ve fonksiyonları büyük ölçüde korur. Doğru planlama ile konuşma, çiğneme ve yüz ifadeleri normal şekilde devam edebilir.
Kanserin başarılı şekilde tedavi edilmesi ve görünümün yeniden kazanılması hastanın moralini ve özgüvenini artırır. Özellikle yüz gibi görünür bölgelerde yapılan başarılı onarımlar, psikolojik iyileşmede çok önemli rol oynar.
