El Cerrahisi

El cerrahisi, elin kemik, tendon, sinir, damar ve yumuşak doku yapılarını ilgilendiren hastalıkların tanı ve tedavisini kapsayan özel bir cerrahi alandır. Amaç, elin hareket kabiliyeti, duyusal fonksiyonları ve estetik yapısının korunarak hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.

Travma sonrası kırık, tendon kopması, sinir kesisi gibi akut durumlarda acil cerrahi müdahale gerekebilir. Mikrocerrahi tekniklerle damar ve sinir onarımları yapılır; fonksiyonel kaybın önüne geçilir. Gerekirse serbest doku transferleri ile doku bütünlüğü sağlanır.

Doğuştan gelen deformiteler (polidaktili, sindaktili), sinir sıkışmaları (karpal tünel sendromu), tetik parmak ve romatoid deformiteler gibi kronik sorunlarda da el cerrahisi uygulanır. Bu müdahalelerle hem estetik hem fonksiyonel iyileşme hedeflenir.

Ameliyat sonrası rehabilitasyon süreci tedavinin önemli bir parçasıdır. Fizik tedavi ve el terapisi ile kas gücü, hareket açıklığı ve ince motor beceriler yeniden kazandırılır. Uzman ellerde yapılan cerrahiler ile başarılı ve kalıcı sonuçlar elde edilir.

Bilmeniz Gerekenler	Bilgi
Tanım	El cerrahisi, el, el bileği ve ön kolu etkileyen doğumsal anomaliler, travmalar, sinir/tendon yaralanmaları, tümörler ve romatolojik hastalıklar gibi durumların tanı, tedavi ve onarımıyla ilgilenen cerrahi alt uzmanlık alanıdır.
Amacı	Elin hareket, his ve kavrama fonksiyonlarını korumak veya yeniden kazandırmak; estetik ve yapısal bütünlüğü sağlamak; günlük yaşam aktivitelerine dönüşü kolaylaştırmak.
Uygulama Alanları	Tendon kesileri, sinir yaralanmaları, kırık ve çıkıklar, el ve parmak kopmaları, doğumsal anomaliler (polidaktili, sindaktili), el tümörleri, sinir sıkışmaları (karpal tünel, kubital tünel), romatoid artrit deformiteleri.
Cerrahi Yöntemler	Mikrocerrahi ile sinir-tendon onarımı, parmak replantasyonu, flep veya greft uygulamaları, artroplasti, artrodez, sinovektomi, gevşetme veya transfer cerrahileri, kontraktür onarımları.
Anestezi Türü	İşleme göre lokal, bölgesel (sinir bloğu) veya genel anestezi uygulanabilir.
Operasyon Süresi	İşlemin türüne göre 30 dakikadan 6 saate kadar sürebilir. Karmaşık replantasyonlar ve mikrocerrahiler daha uzun sürer.
İyileşme Süreci	Basit işlemlerde 1–2 hafta, kompleks onarımlarda ise 6–12 hafta veya daha uzun sürebilir. El rehabilitasyonu kritik önemdedir.
Risk ve Komplikasyonlar	Enfeksiyon, eklem sertliği, sinir iyileşme sorunları, his kaybı, tendon yapışıklığı, hareket kısıtlılığı, revizyon cerrahisi gereksinimi.
Kalıcılık Süresi	Başarılı cerrahi ve rehabilitasyon sonrası fonksiyonlar kalıcı olarak geri kazanılabilir; bazı ağır vakalarda kısmi kayıplar kalabilir.
Uygunluk Kriterleri	El fonksiyonlarını etkileyen doğumsal, travmatik veya dejeneratif bir durumu olan ve genel sağlık durumu cerrahiye uygun bireyler.
Öncesi Hazırlık	Travma veya deformitenin görüntülenmesi (röntgen, BT, MR), sinir iletim testleri (EMG), kan testleri, fiziksel muayene ve fonksiyonel değerlendirme.
Sonrası Bakım	Atel kullanımı, yara ve dikiş bakımı, ödem kontrolü, düzenli fizik tedavi ve el rehabilitasyonu programı, enfeksiyon ve skar takibi.
Alternatif Uygulamalar	Konservatif tedaviler (atel, ilaç, enjeksiyon, egzersiz), PRP uygulamaları, ergoterapi; ancak cerrahi onarım gerektiren durumlarda kalıcı çözüm sağlamaz.
Değerlendirme Süreci	Hastalığın türü, fonksiyon kaybı derecesi, sinir ve tendon bütünlüğü, hastanın yaşı, mesleği ve beklentileri göz önüne alınarak kişiye özel cerrahi planlama yapılır.

Prof. Dr. Serdar Nasır
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi Uzmanı

Tıp eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 1996’da, uzmanlık eğitimini 1996-2002 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda tamamladı.

2002-2009 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalıştı.

2009 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. 2011 yılında Doçent ünvanını aldı. 2019 yılında Profesör olan Dr. Nasır halen bu kadroda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.

Devamını Görüntüle

Birçok El cerrahisi ameliyatında ameliyat kadar fizik tedavi oldukça önemlidir ve ameliyatın başarısını gösteren ve hatta elde edilen sonucu daha ileriye götüren fizik tedavidir. Çünkü üst ekstremite dediğimiz başta elimiz olmak üzere kol, ön kol, omuz ve alt ekstremite olarak adlandırılan uyluk, bacak ve ayak bölgemiz vücüdumuzda birçok eklemin, tendonun, kas ve sinirin bulunduğu ve muhteşemliğini kelimelerin bile tanımlamakta yetersiz kaldığı koordinasyonda hareket eden yapılardır. Bu yapıların herhangi bir nedenle oluşan eksikliklerini, bozukluklarını ve benzeri sorunlarını sadece bir ameliyatla çözmek imkansızdır ve bunu tamamlayan mükemmel bir fizik tedavi ile bu yapıların eski işlevlerine dönmesi sağlanabilir. El cerrahisi kendi başına bir bilimdir ve çok geniş kapsamlıdır. Burada ben kısaca el cerrahisi kapsamına giren konuları anlatmanın yanında benim özellikle uğraşmaktan hoşlandığım bazı özel el cerrahisi ameliyatlarından da bahsetmek istiyorum.

Yazı İçeriği

El cerrahisi uzmanı plastik cerrahın yaptığı ameliyatlar

El cerrahisi uzmanlığı olan bir plastik cerrah, el–bilek–önkol bölgesindeki kemik, tendon, sinir, damar ve yumuşak doku hastalıklarını hem fonksiyonel hem de estetik açıdan tedavi eder. Yaptığı ameliyatlar oldukça geniş bir yelpazeye sahiptir.

1. Sinir hastalıkları ve sıkışmaları

Karpal tünel sendromu
Kubital tünel sendromu (dirsek sinir sıkışması)
Ulnar, median ve radial sinir yaralanmaları
Sinir kesileri ve mikrocerrahi sinir onarımları

2. Tendon yaralanmaları ve hastalıkları

El ve parmak tendon kesileri
Fleksör ve ekstansör tendon onarımları
Tetik parmak (trigger finger) ameliyatı
De Quervain tenosinoviti cerrahisi

3. Travma ve acil el cerrahisi

El ve parmak kopmaları (replantasyon)
Ezilme, kesilme ve iş kazaları
Damar onarımları (mikrocerrahi)
Açık kırık ve kompleks el yaralanmaları

4. Doğumsal el anomalileri

Yapışık parmak (sindaktili)
Fazla parmak (polidaktili)
Parmak ve el gelişim bozuklukları

5. El ve bilek tümörleri

Ganglion kisti
Lipom ve iyi huylu yumuşak doku tümörleri
Sinir ve tendon kökenli kitleler

6. Eklem ve kemik problemleri

El ve bilek artrozu
Parmak eklem sertlikleri
Travma sonrası deformiteler
El bileği instabiliteleri

7. Rekonstrüktif ve estetik el cerrahisi

Yanık sonrası el onarımları
Doku kaybı olan el yaralarının kapatılması
Parmak uzatma veya şekil bozukluğu düzeltmeleri
El gençleştirme işlemleri (yağ enjeksiyonu vb.)

8. Mikrocerrahi işlemler

Damar ve sinir anastomozları
Serbest doku (flepler) transferleri
Kopan parmak ve uzuvların yerine dikilmesi

Sıkça Sorulan Sorular

El cerrahisi hangi hastalık ve durumlarda uygulanır?

El cerrahisi; travmalar (kırık, kesik, ezilme), tendon ve sinir yaralanmaları, sinir sıkışmaları (karpal tünel sendromu), doğumsal anomaliler, romatizmal deformiteler ve el bölgesindeki tümörlerde uygulanır.

Tendon kesileri el fonksiyonunu nasıl etkiler?

Tendonlar kaslardan gelen hareketi parmaklara ve ele iletir. Tendon kesildiğinde ilgili parmak veya el bileği hareket edemez. Cerrahi onarım yapılmazsa kalıcı hareket kaybı gelişebilir.

El sinir yaralanmaları sonrası iyileşme süreci nasıldır?

Sinir onarımı sonrası iyileşme yavaş ilerler. Sinirin türüne ve hasarın düzeyine bağlı olarak duyu ve hareket fonksiyonlarının geri dönmesi aylar sürebilir.

Karpal tünel sendromu cerrahiyle nasıl tedavi edilir?

El bileğinde median sinire baskı yapan bağ dokusu gevşetilir. Lokal veya genel anestezi altında yapılan bu işlemle uyuşma, ağrı ve güçsüzlük şikayetleri büyük oranda azalır.

Parmak amputasyonlarında yeniden dikim (replantasyon) mümkün mü?

Evet. Uygun koşullarda ve kısa sürede müdahale edilirse mikrocerrahi tekniklerle parmak yeniden dikilebilir. Bu işlem damar, sinir ve tendon onarımlarını içerir.

El cerrahisinde mikrocerrahi neden önemlidir?

Mikrocerrahi, çok ince damar ve sinir yapılarını onarmaya olanak tanır. Bu sayede elin dolaşımı, hissi ve hareket kabiliyeti mümkün olan en üst düzeyde geri kazanılabilir.

Doğumsal el anomalileri cerrahi olarak düzeltilebilir mi?

Evet. Sindaktili (yapışık parmak), polidaktili (fazla parmak) gibi doğumsal anomaliler çocukluk döneminde cerrahiyle düzeltilerek normal el fonksiyonu hedeflenir.

Romatizmal hastalıklar el yapısını nasıl bozar?

Romatizmal hastalıklar eklem ve tendonlarda deformasyon, ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açar. Cerrahiyle eğrilikler düzeltilir, ağrı azaltılır ve fonksiyon artırılır.

El cerrahisi sonrası fizik tedavi şart mıdır?

Evet. Cerrahi sonrası düzenli fizik tedavi; hareket açıklığı, kavrama gücü ve el becerilerinin geri kazanılması için hayati öneme sahiptir.

El yaralanmaları psikolojik olarak hastayı nasıl etkiler?

El fonksiyon kaybı günlük yaşam ve meslek hayatını doğrudan etkilediği için stres, özgüven kaybı ve bağımsızlık hissinin azalmasına yol açabilir. Başarılı cerrahi ve rehabilitasyon süreci psikolojik iyileşmeyi de destekler.