Cinsiyet Değiştirme Ameliyatı

Cinsiyet değişimi ameliyatı (cinsiyet uyum cerrahisi), bireyin cinsiyet kimliğiyle biyolojik cinsiyeti arasındaki uyumsuzluğu gidermek amacıyla uygulanan cerrahi müdahaleleri kapsar. Trans kadın ve trans erkek bireyler için farklı cerrahi protokoller uygulanır ve süreç multidisipliner yaklaşımla yürütülür.

Trans kadınlar için uygulanan ameliyatlar arasında penis inversiyonu yöntemiyle vajina oluşturma (vaginoplasti), meme büyütme ve yüz feminizasyon cerrahileri yer alır. Ameliyat sonrası hem fonksiyonel hem estetik açıdan kadın anatomisine benzer yapılar elde edilir.

Trans erkeklerde ise rahim ve yumurtalıkların alınması (histerektomi, ooforektomi), meme dokusunun çıkarılması (mastektomi) ve falloplasti veya metoidioplasti gibi penis rekonstrüksiyonları uygulanır. Bu işlemler, erkek cinsel ve fiziksel özelliklerini oluşturmayı hedefler.

Cinsiyet uyum ameliyatları öncesinde psikiyatrik değerlendirme, hormon tedavisi ve sosyal geçiş süreci tamamlanmış olmalıdır. Cerrahi sonrası iyileşme süreci uzun ve aşamalıdır; ancak doğru takip ve destekle fiziksel, psikolojik ve sosyal uyum başarıyla sağlanabilir.

Kişinin ait olduğu genetik yapıdan farklı olarak karşı cins gibi sosyal yaşantısını belirlemesi ve içinde bulunduğu vücuda ait olmadığı hastalarım tarafından en sık söylenen şikayetlerdir. Ben bir Plastik Cerrah olarak bu içsel yapının neden böyle oluştuğu ve niçin bu kişilerin böyle hissettiklerini uzman olmadığım bir konu olan psikolojik ve psikiyatrik alt yapısını burada açıklama yetisine sahip değilim. En iyi yaptığım iş olan cinsiyet değiştirme ameliyatlarının cerrahisi ve yasal prosedürü ile ilgili ise gerekli bilgileri sizlere verebilirim.

Cinsiyet Değişimi Kanuni Yönleri

İlk olarak kanuni olarak cerrahlar her isteyenin cinsiyetini değiştirecek ameliyatları yapamazlar. Çünkü bu ameliyatlarda kişinin genetik yapısına uygun üreme fonksiyonu kalıcı olarak ortadan kaldırılmaktadır. Bu nedenle bu operasyon cerraha çok ciddi kanuni zorunluklar yüklemektedir ve izinsiz yapılan işlemlerden dolayı TCK bağlı hükümlerle yargılanabilirler. O zaman kanuni yol nasıl bir süreç onu anlatayım. Tabi sonuçta ben hukukçu değilim ama cinsel kimlik konseyinin bir üyesi olarak bu prosedürlerle ve mahkemelere yazdığımız cevaplarla sürekli uğraştığım için bazı bilgilere sahibim. İlk olarak kişi cinsiyetinin değiştirilmesi ve pembeden maviye veya maviden pembeye kimlik değişimi için mahkemeye bu istemle başvurmak zorunda. Takiben mahkeme hakimi kişinin cinsel kimliğinin tam ortaya konması ve transseksüel yapıda olup olmadığının anlaşılması için Hacettepe Üniversitesi gibi cinsel kimlik konseyi olan resmi kurumlara kişinin başvurarak görüş bildirilmesini istemektedir. Cinsel kimlik konseyi Türkiye de birkaç üniversite hastanesinde bulunmaktadır. Bu konseyde Psikiyatri, Kadın- Doğum, Üroloji, Endokrinoloji, Plastik Cerrahi ve avukatları içeren konseydir.

Ancak bu konseyde en ağırlıklı olarak karar veren merci tahmin edileceği üzere Psikiyatristlerdir. Psikiyatristler bazen başvuran kişiyi yaklaşık olarak iki yıla kadar takip etmektedir. Burada hastanın gerçekten cinsel kimliği ile genetiğinin cinsel kimliğinin uygun olup olmadığını araştırmaktadır. Bu arada hastaya endokrin tarafından değişmek istediği cinsiyete uygun hormonlar verilerek vücudunda değişiklikler oluşması sağlanmaktadır. Bu şekilde kişinin gerçekten karşı cins olmayı isteyip istemediğinde de yine önemli bulgular bu endokrin tedavisi sonucunda elde edilmektedir. Sonuçta bu tedavi geri dönüşlüdür ve cinsiyet değişim sürecinden hasta eğer vazgeçerse ilaçlar kesilir ve eski haline tekrar dönmektedir. Eğer psikiyatrist kişinin cinsel kimliğinin karşı cins olduğuna karar verirse bu kişileri cinsel kimlik konseyine çıkarır ve burada daha önce saydığım bölümlerce tekrar değerlendirilerek nihai karar verilir.

Hastaya Cinsiyet Değişiminin Uygun Olduğu Karar

Konsey hastaya cinsiyet değişiminin uygun olduğu karar verirse hakim bu sonucu değerlendirerek kişiye kalıcı üreme fonksiyonun kayıp olmasına neden olacak ve yeni cinsel organların yapılacağı bir seri ameliyata izin verir. Bu izinle kişi istediği kuruma veya doktora giderek bu ameliyatları olur. Daha sonra tekrar mahkemeye başvurarak cinsiyet değişim ameliyatlarını olduğunu beyan eder. Mahkeme hakimi bu seferde bu ameliyatların yapılıp yapılmadığına dair hastanın tam teşekküllü bir hastanede muayene olmasını isteyebilir. Kişinin cinsiyet değişimi ameliyatları olduğuna dair doktor raporu hakime ulaştığı zaman mahkeme kişinin kimlik kartının karşı cinse uygun olarak düzenlenmesine izin verir.

Sıkça Sorulan Sorular